Bugün Bilgi

Teknoloji, eğitim, kariyer ve haberler

Abiato tarafından yürütülen blog

İlk Kez Mülakat Yapacaksanız: Adım Adım Rehber

⚠️ Bu sayfa sizi Atovia’nın ortakları ve bağlı pazarlarıyla bağlar. Bu bağlantılar üzerinden yapılan faaliyetler için bağlı ortaklardan komisyon alabiliriz. İndirim teklifleri politikaya göre her zaman değişebilir! Emin olun, sizin için ek bir maliyet yoktur! Umarız bu, doğru ürünleri bulma konusunda size zaman kazandırır!

Yarın ilk kez karşınıza bir aday oturacak. Ne soracağınızı ve cevapları neye göre tartacağınızı bilmiyorsanız mülakat sohbete döner, karar da sezgiye kalır. İyi haber şu: Sağlam bir mülakat için deneyimli bir İK uzmanı olmanız gerekmez, düzenli bir hazırlık yeterlidir.

Kısaca bilmeniz gerekenler

  • Mülakat hedefi, iş tanımındaki görev, sorumluluk ve gerekli yetkinliklerden çıkarılır.
  • Her adaya aynı açık uçlu sorular sorulur ve cevaplar ortak bir formla puanlanır.
  • STAR; durum, görev, eylem ve sonuç olmak üzere dört parçalı bir derinleştirme çerçevesidir.
  • İşin gereğiyle ilgisi olmayan kişisel konulara girilmez.

Mülakattan önce neyi netleştirmelisiniz?

[[GÖRSEL_1]]

Önce iş tanımını, sonra soruları netleştirmelisiniz. Mülakatın amacı, adayın bu işi yapmak için gereken yetkinliklere sahip olup olmadığını görmektir.

Business Queensland, görüşmeden önce başvuruyu, iş tanımını ve seçim ölçütlerini gözden geçirmeyi önerir. Güney Kore’nin NCS kurumu da değerlendirme ölçütlerinin işin gerektirdiği yetkinliklere dayanmasını ve süreçte yapılandırılmış mülakat araçlarının kullanılmasını öne çıkarır. Yani önce ölçüt, sonra soru gelir.

İş tanımından mülakat hedefi nasıl çıkarılır?

İş tanımındaki görevleri ve sorumlulukları okuyun, bu işte başarılı olmak için gereken becerileri işaretleyin. Indeed de mülakat hedefini iş tanımındaki görev, sorumluluk ve gerekli yetkinliklerden çıkarmayı ve değerlendirme sistemini buna göre kurmayı önerir.

Hazırlık kontrol listesi

  • İş tanımını ve adayın başvuru belgelerini baştan sona okuyun.
  • 3-5 temel yetkinlik seçin.
  • Her yetkinlik için bir veya iki açık uçlu soru yazın.
  • Basit bir puanlama formu hazırlayın.
  • Birden fazla görüşmeci varsa soru dağılımını önceden netleştirin.
İş tanımını inceleyerek mülakata hazırlanan yönetici

Tüm adaylara aynı soruları sormak neden önemli?

[[GÖRSEL_2]]

Çünkü adayları ancak aynı ölçüyle karşılaştırırsanız adil bir sonuca ulaşabilirsiniz. Business Queensland, seçim ölçütlerine dayalı açık uçlu sorular hazırlamayı ve her adaya aynı soruları sormayı önerir.

Bir adaya sekiz, diğerine iki soru sorarsanız elinizde karşılaştırılabilir veri kalmaz. Takip soruları esneyebilir ama ana sorular sabit kalmalıdır.

Tüm adaylar için hazırlanmış ortak mülakat soruları listesi

Açık uçlu soru, ‘evet’ ya da ‘hayır’ ile geçiştirilemeyen sorudur. ‘Zor bir müşteriyle nasıl başa çıktınız?’ sorusu, ‘Zor müşterilerle çalışabilir misiniz?’ sorusundan çok daha fazla bilgi verir.

Mülakat hangi sırayla ilerlemeli?

[[GÖRSEL_3]]

İlk kez mülakat yapan biri için üç aşamalı bir akış yeterlidir: açılış, ana bölüm ve kapanış. Indeed’in mülakat yürütme rehberi de aynı çizgide ilerler.

  1. Açılış: Kendinizi ve rolünüzü tanıtın; görüşmenin akışını, yaklaşık süresini ve değerlendirme sürecini anlatın.
  2. Ana bölüm: Hazırladığınız soruları sorun, adaya cevabını bitirmesi için zaman tanıyın ve önemli noktaları not alın.
  3. Kapanış: Adaya soru sorma fırsatı verin, ardından sonraki adımları açıklayın.
Mülakatın açılışında el sıkışan görüşmeci ve aday

Açılışta ne söylemelisiniz?

Kısa bir karşılama, adayın rahatlaması için yeterlidir. Kim olduğunuzu, görüşmenin nasıl ilerleyeceğini ve not alacağınızı söylemeniz belirsizliği azaltır.

Ana bölümde nelere dikkat edilir?

Cevap tamamlanmadan araya girmeyin. Cevap belirsiz kalırsa bir sonraki soruya geçmeden önce takip sorusu sorun.

Kapanışta ne yapılır?

Adaya ‘Sormak istediğiniz bir şey var mı?’ diye sorun. Sonra kararın ne zaman ve hangi yolla bildirileceğini net söyleyin.

Adayın deneyimini dinleyen ve not alan görüşmeci

Adayın deneyimini derinleştirmek için STAR yöntemi nasıl kullanılır?

[[GÖRSEL_4]]

STAR, adayı somut bir deneyimi dört parçada anlatmaya yönlendirir: Durum (Situation), Görev (Task), Eylem (Action) ve Sonuç (Result). Indeed, davranışsal soruları bu yapıyla kurmayı önerir.

Aday genel konuşuyorsa eksik parçayı sorarak ilerleyin:

Mülakat sonrası değerlendirme formunu dolduran görüşmeci
  • Durum: ‘Bu olay hangi bağlamda yaşandı?’
  • Görev: ‘Sizden tam olarak ne bekleniyordu?’
  • Eylem: ‘Siz kendiniz ne yaptınız?’
  • Sonuç: ‘Sonunda ne oldu, neyi farklı yapardınız?’

Bu sorular adayı sıkıştırmak için değil, anlattığı deneyimin gerçekte neye dayandığını görmek içindir.

Cevapları nasıl değerlendirir ve kaydedersiniz?

[[GÖRSEL_5]]

Cevapları mülakat öncesinde yazdığınız ölçütlere göre değerlendirin ve izlenimlerinizi değil gözlemlerinizi kaydedin. Indeed, önemli bilgileri görüşme sırasında not almanızı ve sonunda notlarla değerlendirme formunu birlikte gözden geçirmenizi önerir.

🛒 Önerilen Ürün

AliExpress 🛒 Önerilen Ürün

Uygun ve uygun olmayan mülakat sorularının karşılaştırılması

Notları ‘iyi iletişim kuruyor’ gibi yargılarla değil, ‘tedarikçi gecikmesini üç gün içinde çözdüğünü anlattı’ gibi somut ifadelerle yazın. Böylece iki hafta sonra bile neye dayanarak karar verdiğinizi hatırlarsınız.

Puanlama ölçeği ve görüşme süresi için tek bir doğru yoktur. Bunları rolün özelliklerine göre kendiniz tasarlamalısınız.

Mülakatta hangi sorulardan kaçınmalısınız?

[[GÖRSEL_6]]

İşin yürütülmesiyle ilgisi olmayan kişisel konulardan kaçının. Güney Kore İstihdam ve Çalışma Bakanlığı’nın blind (kimlik bilgisi gizli) işe alım rehberi, değerlendirmenin işle ilgili bilgi, beceri ve tutuma odaklanmasını ve işle ilgisiz önyargı unsurlarının dışarıda bırakılmasını amaçlar.

Panel mülakatında görüşmeciler masa başında
Sakıncalı soru yaklaşımı İşle ilgili alternatif Neden daha iyi?
‘Evli misiniz, çocuk planınız var mı?’ ‘Bu iş vardiyalı çalışmayı gerektiriyor; bu düzene uygun musunuz?’ Konu kişisel hayat değil, işin gereği olur.
‘Aileniz ne iş yapıyor?’ ‘Önceki deneyimlerinizden hangisi bu role en yakın?’ Değerlendirme adayın kendi yetkinliğine dayanır.
‘Nerelisiniz?’ ‘İşe başlama tarihi ve çalışma yeri konusunda beklentiniz nedir?’ Pratik bilgi alınır, önyargı riski azalır.
‘Sağlığınız iyi mi?’ ‘Bu işin temel görevlerini yerine getirebilir misiniz?’ Soru, görevlerin gereklerine bağlanır.

Hukuki açıdan bir ayrıma dikkat edin. Güney Kore’de İşe Alım Süreci Kanunu’nun 4/3. maddesi, işle ilgisiz bazı bilgilerin başvuru ön değerlendirme belgelerinde istenmesini veya kanıt belgesi olarak toplanmasını yasaklar. Bakanlık, bu tür bilgilerin yalnızca görüşmedeki sözlü soru-cevapla öğrenilmesi hâlinde para cezası uygulanmasının güç olduğunu, ancak değerlendirme belgesi olarak istenirse yaptırım ihtimalinin bulunduğunu belirtir.

Mülakat sonrası notları gözden geçiren yönetici

Bu bir Güney Kore örneğidir ve Türkiye için doğrudan geçerli değildir. Yine de işle ilgisiz soru sormamak, hukuki ayrımdan bağımsız olarak iyi bir uygulamadır.

Panel (ortak) mülakatlarda roller nasıl paylaşılır?

[[GÖRSEL_7]]

Birden fazla kişi görüşme yapacaksa kimin hangi soruyu soracağını önceden belirleyin. Business Queensland da ortak mülakatlarda soru sorma sorumluluğunun ve standart değerlendirme formunun önceden netleştirilmesini önerir.

  • Bir kişi görüşmeyi yönetsin ve açılışı yapsın.
  • Her yetkinlik bir görüşmeciye atansın.
  • Herkes aynı formu ve aynı ölçeği kullansın.
  • Karar görüşmesinden önce herkes kendi puanını bağımsız yazsın.
Sıkça sorulan sorulara göz atan okuyucu

Bağımsız puanlama, en kıdemli kişinin fikrinin diğerlerini etkilemesini önler. Bu son madde kaynaklarda yer alan bir kural değil, genel bir iyi uygulama önerisidir.

Mülakat bittikten sonra ne yapılır?

[[GÖRSEL_8]]

Notlarınızı hemen toparlayın ve sonucu adaya haber vermeyi unutmayın. Indeed, tüm görüşmeler bittikten sonra notları ve değerlendirme formlarını gözden geçirmeyi, adaya sonuçları ve sonraki adımları bildirmeyi önerir.

  1. Hafızanız tazeyken notlarınızı tamamlayın.
  2. Tüm adayları aynı ölçütlerle karşılaştırın.
  3. Kararı ölçütlere dayandırarak gerekçelendirin.
  4. Adaya sonucu ve varsa sonraki adımı zamanında bildirin.
Mülakat öncesi üç yetkinliği not eden yönetici

Sıkça sorulan sorular

[[GÖRSEL_9]]

Her adaya gerçekten aynı soruları sormalı mıyım?

Evet, ana sorular aynı olmalı. Takip soruları adayın cevabına göre değişebilir, ancak temel sorular sabit kaldığında karşılaştırma adil olur.

Mülakat ne kadar sürmeli?

Tek bir doğru süre yoktur. Süreyi rolün karmaşıklığına ve soru sayısına göre planlayın, adaya da baştan söyleyin.

Kaynak belgelerinin düzenli bir yığını

Adayın kişisel bilgilerini sormak yasal mı?

Bu, ülkeye göre değişir. Güney Kore örneğinde görüşme içi sözlü soru ile belge talebi ayrı değerlendirilir, ancak sözlü sorunun da iyi bir uygulama olduğu söylenemez. Türkiye için bir hukuk danışmanına başvurmalısınız.

Not almak adayı rahatsız eder mi?

Açılışta not alacağınızı söylerseniz genellikle sorun olmaz. Indeed de önemli noktaları not almayı önerir. Gözünüzü sürekli kâğıttan ayırmamaya özen gösterin.

Sonuç: Bugün yapabileceğiniz ilk adım

[[GÖRSEL_10]]

Bugün iş tanımını açın, en önemli üç yetkinliği seçin ve her biri için bir açık uçlu soru yazın. Bu kısa hazırlık, mülakatı sohbetten bir değerlendirme sürecine dönüştürür.

Hazırsanız: Üç yetkinliği ve sorularını bir sayfaya yazın, mülakatta yanınızda bulundurun.

Kaynaklar

[[GÖRSEL_11]]

Not: Hukuki bilgiler Güney Kore ve Avustralya kaynaklıdır ve Türkiye hukukuna doğrudan uyarlanmamalıdır. Mülakat süresi ve puanlama ölçeği için tek bir doğru yoktur; role göre tasarlanmalıdır.

Daha fazla karşılaştırma ve satın alma rehberi ister misiniz?

Atovia’da devamı →

Topluluğumuza katılın

Bu makale Atovia tarafından yapay zekâ araçları yardımıyla yazıldı. Bir hata fark ederseniz İletişim üzerinden bize bildirin; kontrol edip düzelteceğiz.

Yorum yapın